چرا روایت روبیو از «انزوای تهران» فرو می‌ریزد؟

اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، بیش از آنکه موضعی دیپلماتیک باشد، بیانیه‌ای تبلیغاتی برای مصرف داخلی و اطمینان‌بخشی به شرکای غربی است که از ماجراجویی نظامی جدید واشینگتن به تنگ آمده‌اند. او هم‌زمان با ادعای کارآمدی تحریم‌های یکجانبه، زبان تهدید نظامی را حفظ و مسئولان جمهوری اسلامی ایران را با تعابیر توهین‌آمیز توصیف کرده است؛ ترکیبی که پیش از هر چیز ضعف در منطق استدلال را آشکار می‌کند، نه قدرت را. نخستین تناقض در سخنان او به ادعای فلج‌کننده بودن تحریم‌ها مربوط می‌شود. روبیو مدعی است صادرات نفت ایران به‌دلیل محاصره در حال خشکیدن است و دیگر نیازی به عملیات نظامی گسترده نیست، اما واقعیت میدانی چیز دیگری می‌گوید. جمهوری اسلامی ایران نه‌تنها توانسته است راه‌های خنثی‌سازی تحریم‌های یکجانبه را حفظ کند، بلکه گزارش‌های رسانه‌ای از تداوم صادرات و مقاصد جدید نفتی حکایت دارد. وزارت خزانه‌داری امریکا شماری از نفتکش‌های مرتبط با تجارت نفت ایران را در فهرست تحریم‌های یکجانبه خود قرار داده، اما این اقدام نه صادرات را متوقف کرده و نه ایران را به تنگدستی اقتصادی کشانده است؛ اگر سیاست فشار حداکثری واقعاً کار می‌کرد، نیازی نبود روبیو درباره تشخیص راه‌های خنثی‌سازی تحریم سخن بگوید. 
دومین تناقض آن است که خواسته‌هایی که روبیو مضحک می‌خواند، همان خواسته‌هایی است که خود امریکا بر ایران تحمیل کرده است. او خواسته‌های هفت‌گانه اعلامی ایران را بی‌معنا و مضحک می‌داند، در حالی که بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، از جمله این خواسته‌ها می‌توان به رفع محدودیت‌های دریایی تحمیلی، پایان حضور نظامی امریکا در منطقه، پایان تهدید‌های نظامی در تنگه هرمز، توقف پایدار خصومت‌ها و حملات نظامی، رفع تحریم‌های نفتی یکجانبه، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و پایان جنگ اقتصادی اشاره کرد. هیچ‌یک از این خواسته‌ها مضحک نیست، بلکه پاسخی طبیعی به اقداماتی است که خود واشینگتن آغاز کرده است. مشکل روبیو این نیست که خواسته‌های ایران غیرواقعی است، مشکل این است که پذیرش این خواسته‌ها به معنای اعتراف امریکا به شکست سیاست فشار است. سومین تناقض به ادعای انزوای دیپلماتیک ایران بازمی‌گردد. در حالی که خود امریکا در انزوای تاکتیکی قرار دارد. روبیو در تازه‌ترین اظهاراتش با فشار برخی کشور‌های اروپایی روبه‌رو شده است که از او خواسته‌اند از تشدید تنش نظامی خودداری کند و همزمان نقش میانجی‌های منطقه‌ای برای پایان دادن به تنش‌ها برجسته شده است. این تصویر، ادعای منزوی بودن ایران را نقض می‌کند و نشان می‌دهد این امریکاست که برای مدیریت پیامد‌های سیاست خود به دنبال میانجی می‌گردد. 
چهارمین تناقض در تهدید نظامی به‌عنوان گزینه روی میز دیده می‌شود، در حالی که در محافل نظامی امریکا هزینه ورود به جنگ جدید غیرقابل کنترل ارزیابی می‌شود. روبیو می‌گوید اگر ایران از خطوط قرمز عبور کند، ارتش امریکا آماده است، اما خطوط قرمز امریکا هرگز به‌صراحت تعریف نشده‌اند و خود او نیز می‌گوید قصد ندارد حدس بزند دقیقاً چه اقداماتی هستند. این ابهام نه یک راهبرد بازدارندگی، بلکه تاکتیکی برای فرار از پاسخگویی است. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده تا زمانی که در معرض تهدید حملات نظامی امریکا قرار دارد، ملزم به پذیرش نظارت کامل هسته‌ای نیست. به عبارت دیگر، تهدید نظامی امریکا خودش مانع شفافیت هسته‌ای ایران شده است، همان چیزی که واشینگتن آن را بهانه فشار بیشتر قرار می‌دهد. پنجمین تناقض، دلسوزی نمایشی برای مردم ایران در لباس توهین به مسئولان کشور است. روبیو می‌گوید مردم ایران شایسته وضعیت بهتری هستند و مسئولان کشور را عامل شرایط دشوار آنها می‌داند، اما این جمله از مقامی صادر می‌شود که کشورش با تحریم‌های یکجانبه و غیرقانونی، دسترسی ایران به دارو، تجهیزات پزشکی و کالا‌های اساسی را مختل ساخته و اکنون از دردناک‌تر شدن این فشار‌ها سخن می‌گوید. دلسوزی برای مردم ایران در حالی که سیاست امریکا آگاهانه بر افزایش رنج آنها متمرکز است، نه موضعی اخلاقی، بلکه تناقضی آشکار است. مردم ایران خود تصمیم‌گیرنده درباره سرنوشت خویش هستند و نیازی به ترحم مقاماتی ندارند که ابزار فشار علیه آنها را در دست دارند. در جمع‌بندی باید گفت روایت روبیو از پیروزی تحریم‌های یکجانبه بدون جنگ، روایتی ناتمام است؛ نیمی از آن واقعیت‌های میدانی مانند تداوم صادرات نفت ایران، خنثی‌سازی تحریم‌ها و فشار برخی کشور‌های اروپایی بر واشینگتن را نادیده می‌گیرد و نیم دیگر را با تهدید نظامی و توهین به مسئولان یک کشور پر می‌کند. آنچه در این یادداشت ادعای توخالی خوانده شد، در واقع بازگویی همان سیاستی است که نه به صلح رسیده و نه به پیروزی. 
جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر توانمندی‌های خود و منطق مقاومت، نشان داده است که نه تهدید نظامی آن را از پای درمی‌آورد و نه تحریم‌های یکجانبه آن را تسلیم خواهد کرد؛ آنچه فرو می‌ریزد، روایت امریکا از پیروزی است، نه اراده ملت ایران.